Fetal Büyüme Kısıtlılığı (FGR) Nedir?
Fetal büyüme kısıtlılığı (FGR), bebeğin genetik büyüme potansiyelini gerçekleştirememesi durumudur. Tahmini fetal ağırlık (EFW) veya karın çevresi (AC) <10. persentil olduğunda tanımlanır. Plasental yetmezlik, genetik nedenler veya enfeksiyon ile ilişkili olabilir.
⚠️Neden Önemli?
FGR, perinatal mortalite ve morbiditenin önde gelen nedenidir. Erken tanı ve uygun izlem ile bebeğin zamanında doğurtulması hayat kurtarıcıdır.
Fetal Biyometri
Temel Ölçümler
| Ölçüm | Kısaltma | Klinik Önemi |
|---|---|---|
| Biparietal çap | BPD | Kafa gelişimi, gestasyon yaşı |
| Baş çevresi | HC | Beyin büyümesi |
| Karın çevresi | AC | Karaciğer glikojeni, nutrisyon durumu |
| Femur uzunluğu | FL | Uzun kemik gelişimi |
| Tahmini fetal ağırlık | EFW | Hadlock formülü ile hesaplama |
Doppler Ultrasonografi
Umbilikal Arter Doppler
Plasental direnç ile ilişkilidir. PI artar → plasental yetmezlik şüphesi.
- Normal: Sürekli ileri diyastolik akım
- AEDF (Absent End-Diastolic Flow): Acil değerlendirme gerektirir
- REDF (Reversed EDF): Çok yüksek perinatal mortalite riski — hızlı karar gerektirir
🚨REDF Varsa
Umbilikal arterde ters diyastolik akım, fetal asidoz ile güçlü biçimde ilişkilidir. İleri gestasyon yaşına (≥34 hafta) göre doğum kararı verilmesi gerekebilir.
Orta Serebral Arter (MCA) Doppler
Serebral vazodilatasyon (beyin koruma refleksi) takibinde kullanılır.
- MCA PSV > 1.5 MoM → Fetal anemi şüphesi (alloimmünizasyon olgularında)
- CPR (Cerebroplacental ratio) = MCA PI / UA PI < 1 → Artmış kötü perinatal sonuç riski
Ductus Venosus (DV) Doppler
Kardiyak fonksiyonun son izlem parametresidir. A dalgası reversal → kardiyak yetmezlik, doğum kararı.
FGR Yönetim Algoritması
ISUOG (2020) ve Perinatal Society kılavuzlarına göre:
- EFW 3–10. persentil: 2 haftada bir büyüme ultrasonografisi + haftalık Doppler
- EFW < 3. persentil: Haftada iki Doppler, NST, biyofizik profil
- AEDF: Hospitalizasyon değerlendirmesi, betametazon, yoğun izlem
- REDF veya DV reversal: 26–28. haftadan itibaren doğum kararı
📚 Kaynaklar
- ISUOG Practice Guidelines: Role of Ultrasound in Screening the Low-Risk Pregnant Woman for Fetal Structural Anomalies and Placenta (2020)
- ISUOG Practice Guidelines: Diagnosis and Management of Small-for-Gestational-Age Fetus and Fetal Growth Restriction (2020)
- ACOG Practice Bulletin No. 204: Fetal Growth Restriction (2019)
- Salomon LJ et al. ISUOG Practice Guidelines: Ultrasound Assessment of Fetal Biometry and Growth (2019)